Een foto van iemand op zijn telefoon openen, op een knop drukken en een naakte versie van die persoon krijgen: dit scenario bestaat. De zogenaamde “nudificatie”-apps gebruiken kunstmatige intelligentie om naakte beelden te genereren op basis van eenvoudige foto’s. Het fenomeen raakt miljoenen gebruikers op het web, en de misstanden zijn al gedocumenteerd.
Generatieve antagonistische netwerken: de technologie achter nudificatie
Voordat we het over recht of moraal hebben, moeten we begrijpen wat er concreet gebeurt in deze tools. Het principe is gebaseerd op een type diep leren dat GAN wordt genoemd, wat staat voor “generatief antagonistisch netwerk”.
Stel je twee programma’s voor die samenwerken. De eerste, de generator, maakt een afbeelding. De tweede, de discriminator, probeert te raden of de afbeelding echt of vals is. Door steeds tegen elkaar te strijden, begint de generator zeer realistische resultaten te produceren.
Toegepast op nudificatie is de generator getraind op databases met foto’s van naakte lichamen. Wanneer je hem het portret van een geklede persoon voorlegt, “voorspelt” hij hoe het lichaam eruit zou kunnen zien zonder kleding. Het resultaat is geen echte foto van het lichaam van het slachtoffer, maar een synthetisch beeld dat realistisch genoeg is om te misleiden.
Deze tools onthullen dus niets. Ze verzinnen. De nuance is cruciaal op technisch vlak, maar verandert niets aan de ernst van het gebruik: de doelpersoon is identificeerbaar aan de hand van haar gezicht, en het geproduceerde beeld kan circuleren alsof het authentiek is.
Sommige sites en platforms bieden deze dienst gratis of via een systeem van betaalde credits aan. De werking is opzettelijk vereenvoudigd om zoveel mogelijk mensen te bereiken, inclusief gebruikers zonder technische vaardigheden. Vaak is het voldoende om een foto te uploaden en een paar seconden te wachten. Het kiezen van een app die mensen ontkleedt is verbazingwekkend eenvoudig geworden, wat direct bijdraagt aan het volume van deepfakes dat in omloop is.
Intieme deepfakes en cyberpesten: wie zijn de slachtoffers?
De meeste mensen die door deze tools worden getroffen, zijn vrouwen en tienermeisjes. De gegenereerde afbeeldingen worden meestal gebruikt om te vernederen, te pesten of af te persen.
Heb je ooit de term “deepnude” of “nudify” voorbij zien komen? Deze woorden verwijzen precies naar dit soort inhoud. Hun verspreiding is niet beperkt tot obscure forums. Advertenties voor deze diensten verschijnen zelfs op populaire sociale netwerken, zoals Le Monde in december 2025 documenteerde.
Slachtoffers die minderjarig zijn, zijn bijzonder kwetsbaar. Het creëren van naakte beelden van minderjarigen, zelfs synthetisch, vormt materiaal voor seksueel misbruik van kinderen. Verschillende kinderbeschermingsorganisaties hebben gewaarschuwd voor de aanwezigheid van deze tools in mobiele app-winkels, inclusief die van Apple.
Het mechanisme van cyberintimidatie volgt vaak hetzelfde patroon:
- Een onschuldige foto (sociale media, klasfoto, privé gedeelde selfie) wordt zonder toestemming verkregen
- De afbeelding wordt binnen enkele seconden verwerkt door een nudificatie-tool
- Het resultaat wordt verspreid in een discussie groep, naar het slachtoffer gestuurd als drukmiddel, of online gepubliceerd
Het slachtoffer heeft nooit naakt geposeerd, maar moet bewijzen dat de afbeelding vals is. Deze omkering van de bewijslast is een van de meest destructieve aspecten van het fenomeen.
AI Act en verordening 2026/1744: wat Europa nu verbiedt
Het juridische kader was lange tijd vaag. In Frankrijk bood de bescherming van de privacy en het recht op afbeelding al mogelijkheden voor vervolging. Het strafrecht bestraft de verspreiding van intieme beelden zonder toestemming. Maar er was geen specifieke wet die gericht was op nudificatie-tools met kunstmatige intelligentie.
De Europese Unie heeft deze leemte opgevuld. De verordening over AI (AI Act, verordening 2024/1689) werd in 2026 aangevuld met de “Digital Omnibus on AI” (verordening 2026/1744). Deze tekst voegt een negende verboden praktijk toe aan artikel 5 van de AI Act, die expliciet gericht is op AI-systemen die niet-consensuele intieme inhoud genereren of manipuleren.
Concreet zijn tools die synthetische naaktheden van identificeerbare personen zonder hun toestemming creëren nu verboden. Het verbod omvat ook de generatie van materiaal voor seksueel misbruik van kinderen.
De voorziene sancties zijn de hoogste in het Europese recht voor AI:
- Tot 35 miljoen euro boete voor natuurlijke of rechtspersonen
- Of 7% van de jaarlijkse wereldwijde omzet voor bedrijven
- Juridische handhaving begint op 2 december 2026, met een overgangsperiode voor de verplichtingen tot het labelen van synthetische inhoud
Dit kader verandert de situatie voor platforms die deze diensten hosten of promoten. Nudify-sites en apps voor intieme deepfakes kunnen niet langer legaal opereren vanuit Europa of zich richten op Europese gebruikers zonder zich bloot te stellen aan zware vervolging.
Bescherming van persoonlijke gegevens en rechtsmiddelen voor slachtoffers
Elke foto die aan een nudificatie-tool wordt voorgelegd, is een persoonlijke gegevens. Het gezicht is een biometrische identificatie. Het indienen van de foto van een derde zonder zijn toestemming schendt de AVG, ongeacht wat de tool er vervolgens mee doet.
De nudificatieservices verzamelen ook de afbeeldingen die door hun gebruikers zijn verzonden. Wat gebeurt er met deze foto’s? De meeste van deze platforms publiceren geen geloofwaardig privacybeleid. Gegevens kunnen worden opgeslagen, doorverkocht of gebruikt om andere AI-modellen te trainen.
Voor slachtoffers zijn er verschillende rechtsmiddelen. Het melden van de inhoud aan het platform dat deze host, blijft de eerste stap. In Frankrijk stelt het platform PHAROS gebruikers in staat om illegale online inhoud te melden. Een klacht indienen bij de politie of gendarmerie opent de weg naar strafrechtelijke vervolging voor schending van de privacy, verspreiding van intieme beelden zonder toestemming, of intimidatie.
Minderjarigen en hun families kunnen ook de CNIL inschakelen om het recht op verwijdering van persoonlijke gegevens die zonder toestemming zijn gebruikt, te laten gelden.
Het vergrendelen van je foto’s op sociale media (privéprofiel, beperking van downloads) vermindert het risico zonder het te elimineren. Elke foto die online wordt gepubliceerd, kan potentieel worden misbruikt, wat preventie net zo noodzakelijk maakt als repressie.
De geleidelijke inwerkingtreding van de Europese AI Act zou app-winkels en webhosts moeten dwingen deze tools uit hun catalogi te verwijderen. Het kader is er, de toepassing zal bepalen of deze diensten zich terugtrekken of simpelweg migreren naar meer permissieve jurisdicties.