Wanneer een platform zoals Very Leak persoonlijke gegevens verspreidt die zonder toestemming zijn verkregen, maakt het Franse en Europese recht een duidelijk onderscheid tussen de verantwoordelijkheid van degene die de inhoud opslaat en die van de persoon die deze online plaatst of raadpleegt. Dit onderscheid is gebaseerd op specifieke juridische kwalificaties, en elke actor loopt verschillende gevolgen afhankelijk van zijn mate van betrokkenheid.
Onterechte melding van inhoud op Very Leak: wie draagt het juridische risico
Concurrenten behandelen uitgebreid de verwijdering van illegale inhoud na melding. Eén aspect ontbreekt: de verantwoordelijkheid van degene die te goeder trouw een inhoud meldt om deze te laten verwijderen.
Zie ook : Welke veranderingen voor de handelingen van zorgverleners in 2026 en hun impact op de zorg?
Het mechanisme van notice and takedown verplicht de host om snel een als illegaal gemelde inhoud te verwijderen. De DSA (Digital Services Act) heeft deze procedure gestructureerd door gemotiveerde, gedateerde meldingen te eisen die de specifieke inhoud identificeren. De host die zich conformeert aan een geldige melding ontsnapt in principe aan elke verantwoordelijkheid voor de verwijderde inhoud.
De kwestie verandert wanneer de melding ongegrond is. Een lid dat onterecht een legale inhoud meldt om een andere gebruiker het zwijgen op te leggen of om de verwijdering van belastende gegevens te verkrijgen, stelt zichzelf bloot aan risico. De te goeder trouw meldende kan zijn civiele aansprakelijkheid in gevaar brengen, zelfs strafrechtelijk als de melding een valse beschuldiging vormt. Om de verantwoordelijkheden van hosts ten opzichte van Very Leak verder te onderzoeken, blijft het onderscheid tussen legitieme melding en instrumentalisering van het verwijderingsmechanisme een centraal punt.
Aanrader : Margot Haddad: wat we echt weten over haar man en hun privéleven
De host is in dit geval echter niet vrijgesteld van enige verplichting. Als hij een legale inhoud verwijdert zonder minimale controle en deze verwijdering schade toebrengt aan de rechthebbende, kan zijn aansprakelijkheid worden ingeroepen. De DSA vereist bovendien dat platforms hun verwijderingsbeslissingen motiveren en een beroep aanbieden aan de gebruiker wiens inhoud is verwijderd.
Actieve rol van het platform Very Leak: het verlies van de hoststatus
Het regime van verlichte aansprakelijkheid voor hosts is gebaseerd op een eenvoudig principe: degene die passief inhoud opslaat voor derden is niet verantwoordelijk voor de illegale aard ervan, op voorwaarde dat hij er geen effectieve kennis van heeft gehad.
Dit beschermende regime verdwijnt zodra het platform een actieve rol speelt. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft dit criterium herhaaldelijk verduidelijkt: het organiseren, promoten, indexeren of aanbevelen van inhoud op een gerichte manier kan de host herkwalificeren als uitgever. In dat geval is het platform rechtstreeks verantwoordelijk voor de illegale aard van de gegevens die het promoot.
Voor een platform zoals Very Leak is de vraag acuut. Als de site zich beperkt tot het opslaan van bestanden die door zijn leden zijn geüpload, kan de hoststatus standhouden. Echter, als het platform de lekken categoriseert, een interne zoekmachine aanbiedt of bepaalde inhoud benadrukt, kan het criterium van de actieve rol zijn juridische status doen veranderen.
De praktische gevolgen zijn aanzienlijk. Een passieve host moet een inhoud verwijderen na een geldige melding. Een feitelijke uitgever kan direct worden vervolgd, ook voor medeplichtigheid aan de verhandeling van gestolen gegevens, zonder dat een voorafgaande melding nodig is.
Bewaring van traceerbaarheidgegevens door hosts
De LCEN verplicht hosts om de identificatiegegevens van bijdragers te bewaren. Deze verplichting heeft betrekking op de technische informatie die het mogelijk maakt om de auteur van een publicatie te traceren: IP-adres, tijdstempel van de verbinding, accountidentificaties.
Deze traceerbaarheid dient twee verschillende doelen:
- De autoriteiten in staat stellen een lid te identificeren dat gestolen persoonlijke gegevens online heeft geplaatst, in het kader van een requisitie of een onderzoeksbevel
- De slachtoffer van een lek de nodige elementen bieden om een civiele actie te starten tegen de auteur van de verspreiding
- De goede trouw van de host documenteren in geval van geschillen, door te bewijzen dat hij heeft samengewerkt met de legitieme verzoeken om verwijdering en identificatie
De AVG regelt deze bewaring. De traceerbaarheidgegevens zijn zelf persoonlijke gegevens, onderworpen aan het minimalisatieprincipe en aan een beperkte bewaartermijn. De host moet zijn verplichting tot bewaring in overeenstemming brengen met het verbod op het opslaan van gegevens die verder gaan dan noodzakelijk.
Traceerbaarheid en hosts buiten de EU
Wanneer de host zich buiten de Europese Unie bevindt, wordt de uitvoering van deze verplichtingen complexer. De DSA is van toepassing zodra de dienst zich richt op Europese gebruikers, ongeacht de vestigingsplaats. Het platform moet dan een wettelijke vertegenwoordiger in de EU aanwijzen, anders kunnen de nationale autoriteiten blokkeringmaatregelen nemen.
Strafrechtelijke aansprakelijkheid van leden die gegevens op Very Leak verspreiden of raadplegen
Het Franse strafrecht maakt onderscheid tussen verschillende niveaus van betrokkenheid voor gebruikers van een datalekplatform:
- Het online plaatsen van gestolen persoonlijke gegevens vormt een vergrijp, dat kan worden vervolgd, zelfs als het lid niet heeft deelgenomen aan de oorspronkelijke inbraak
- De verspreiding van persoonlijke gegevens zonder toestemming valt onder de bepalingen betreffende de bescherming van persoonlijke gegevens, met specifieke sancties voorzien door het Strafwetboek
- De eenvoudige raadpleging daarentegen vormt op zich geen overtreding in de meeste gevallen, tenzij deze gepaard gaat met een download of hergebruik van de gegevens
- Het onterecht melden van een legale inhoud om deze te laten verwijderen kan een valse beschuldiging of misbruik van recht karakteriseren
De grens tussen passieve raadpleging en actieve deelname aan de verspreiding blijft een terugkerend geschilpunt. Een lid dat een link naar gegevens die op Very Leak zijn gepubliceerd deelt, zelfs op een derde sociale netwerksite, kan als verspreider in strafrechtelijke zin worden beschouwd.
Het juridische kader dat van toepassing is op Very Leak is gebaseerd op een mechanisme van kwalificatie: elke actor ziet zijn verantwoordelijkheid bepaald door wat hij concreet doet, niet door wat hij zegt te zijn. Een host die inhoud organiseert verliest zijn bescherming. Een lid dat zich beperkt tot lezen loopt niet dezelfde risico’s als degene die herdistribueert.
Degene die het meldmechanisme instrumentaliseert om anderen te schaden, stelt zich bloot aan vervolging die door recent Europees recht gemakkelijker te initiëren is gemaakt.